De avonden worden korter en kouder, maar dat betekent niet dat de tuin binnenkort leeg blijft staan. Een vuurkorf erbij, een plaid over je knieën, en het buitenseizoen loopt gewoon door tot diep in de herfst. Een paar jaar geleden gooide je zonder nadenken een paar blokken hout op het vuur. Inmiddels ligt dat anders. Gemeenten grijpen steeds vaker in, en de regels zijn ingewikkelder dan de meeste tuinbezitters denken.
Wat de wet landelijk regelt
De basis staat niet in een speciale "vuurkorfwet", maar in de Wet milieubeheer. Daarin staat dat het verbranden van afvalstoffen verboden is. Voor je vuurkorf of buitenhaard betekent dit dat je alleen onbehandeld, ongeverfd hout mag stoken. Geverfd of geïmpregneerd hout, snoeihout, afval, papier en karton mogen er niet in, ook niet als ze toch wel lekker branden. Dat geldt landelijk, in elke gemeente.
Voor het Besluit activiteiten leefomgeving, de regeling die veel andere milieuactiviteiten dekt, bestaan er voor particuliere houtstook geen aparte landelijke regels. De ruimte om in te grijpen ligt vooral bij de gemeente zelf.
Je gemeente mag strenger zijn dan Den Haag
Een gemeente kan de verkoop van een vuurkorf niet verbieden, dat product mag gewoon op de Europese markt. Wat een gemeente wel kan doen, is het gebruik ervan beperken. Dat gebeurt via het omgevingsplan, waarin regels kunnen staan voor vuurkorven en buitenhaarden op je terras of in je tuin. Heeft jouw gemeente daar niets over vastgelegd, dan geldt automatisch de algemene zorgplicht uit de Omgevingswet: je mag anderen niet blootstellen aan onnodige hinder door rook, roet of walm.
Daarnaast speelt de Algemene Plaatselijke Verordening, de APV, een rol bij de veiligheid en openbare orde rond vuur in de open lucht. Kortom: wat in Zeeland moeiteloos kan, kan in een dichtbebouwde stad zomaar een overtreding zijn. Wil je je tuin dit seizoen sowieso aanpakken, dan is dit ook het moment om breder te kijken. Lees ook hoe je je tuin klaarmaakt voor een nieuw seizoen, zodat je gelijk weet waar een vuurplek wel en niet logisch past.
Utrecht laat zien hoe ver het kan gaan
Utrecht is het duidelijkste voorbeeld van een gemeente die verder gaat dan de meeste. Op 3 november 2023 stemde de gemeenteraad met een krappe meerderheid, 22 van de 42 stemmen, voor een verbod op het stoken van hout in de open lucht. Sinds 1 januari 2025 geldt dat verbod ook echt, en het maakt geen uitzondering voor je eigen achtertuin: een vuurkorf of een houtvuurtje mag er simpelweg niet meer in.
GroenLinks-raadslid Rachel Heijne noemde houtrook destijds "een belangrijke bron van luchtvervuiling" die volgens haar "zeer schadelijk" is voor de gezondheid. GroenLinks en de Partij voor de Dieren dienden het voorstel in, en kregen steun van onder meer de ChristenUnie, de PvdA, Volt en EenUtrecht. D66 en VVD stemden tegen. Zij wezen erop dat verkeer en industrie veel meer uitstoten, en twijfelden aan de handhaafbaarheid, want een handhaver mag niet zomaar een achtertuin betreden zonder toestemming.
Koken blijft in Utrecht wel toegestaan, zolang dat op gas, briketten of houtskool gebeurt. Ook een sfeervuurtje zonder hout of afval mag nog. Het is dus geen algeheel verbod op buiten zitten met vuur, maar specifiek op het stoken van hout.
Zo voorkom je gedoe met de buren
Ook als jouw gemeente geen specifiek verbod heeft, kun je met een vuurkorf alsnog voor overlast zorgen, en daar kun je op worden aangesproken. Een paar zaken die het verschil maken:
- Stook alleen droog, onbehandeld hout. Vochtig hout rookt veel meer en dat ruikt iedereen in de straat.
- Let op de windrichting voordat je aansteekt. Bij windstil of mistig weer blijft rook laag hangen en trekt die zo de openstaande ramen van de buren in.
- Overleg vooraf als je weet dat de buren vaak buiten zitten of het raam open hebben. Een kort berichtje voorkomt een hoop ergernis achteraf.
- Check of jouw gemeente seizoensgebonden stookadviezen of -verboden hanteert, bijvoorbeeld bij aanhoudende mist of smog.
Een vuurkorf is in veel tuinen onderdeel van een grotere outdoor-opzet. Overweeg je toch een permanente plek voor warmte en sfeer, dan is een buitenkeuken of een pergola als vaste plek om te zitten vaak een rustiger alternatief dan losse rook in de tuin.
Check dit voordat je het vuur aansteekt
Voor je vanavond nog een vuurkorf aansteekt: zoek op of jouw gemeente een omgevingsplan of APV-bepaling heeft over vuur in de tuin, en kijk of er een actueel stookadvies geldt. Woon je in Utrecht, dan is de keuze al voor je gemaakt. Woon je ergens anders, dan ben je waarschijnlijk nog vrij om te stoken, zolang je bij droog en onbehandeld hout blijft en rekening houdt met de buren. Zie het niet als een verbodscultuur die je plezier in de tuin afpakt, maar als een kans om bewuster te kiezen wanneer een vuurkorf echt de moeite waard is.